Türkiye’de gezilecek yerler, Sümela Manastırı

Sümela Manastırı Türkiye’nin kuzeyinde, Trabzon ili Maçka ilçesi Altındere köyünde bir dağın yamacında deniz seviyesinden yaklaşık 1150 metre yüksekliğe doğal mağaralardan faydalanarak ve oyularak yapılmış en eski manastırlardan birisidir. Meryem Ana Manastırı olarak da bilinir. Manastırı ilginç kılan en önemli özellik dik bir dağ yamacına, insanların ellerinde yük olmadan bile zor çıkabildikleri bir yere böylesine muhteşem bir eserin yapılmış olmasıdır. Sümela Manastırı’nın bu şekilde ulaşılması zor bir yerde bulunmasının bir çok avantajları da vardır. Tarihteki en önemli konulardan birisi güvenlik ihtiyacıdır. Sümela Manastırı dini amaçlar için kullanılmanın yanında yeri geldiğinde bir kale olarak da kullanılmış ve içerisindekilerinin güvenliklerini sağlamıştır. Sümela Manastırı’nın bir başka fonksiyonu da keşiş yetiştiren bir okul olarak hizmet vermiş olmasıdır. Zaten kilise ile manastır arasındaki fark da budur. Manastırlar dünya ile ilişkisini kesip kendisini Tanrıya adayan rahibe, keşiş ve rahiplerin yaşadığı yerlere verilen addır. Sümela bir manastırdır. Manastırın M.S. 375 ila 395 yılları arasında Rum İmparatoru lll. Alexios döneminde yapıldığı düşünülmektedir. Manastırın yapılması ile ilgili farklı hikayeler anlatılmaktadır. Bunların en çok seslendirileni Atinalı Barnabas ve Sophronios isimli iki rahip birbirlerinden farklı olarak aynı rüyayı görürler. Rüyalarında Hz. İsa Peygamberi ve Hz. Meryem hazretlerini bugün manastırın bulunduğu yerde görürler ve birbirlerinden habersiz olarak yola çıkarak manastırın bulunduğu yerde karşılaşırlar. Her ikisi de birbirlerine rüyalarını anlatırlar. Her ikisi de aynı rüyayı görmüşlerdir. Böylelikle manastırın temelini atarlar ve manastırı inşa ederler. Manastır Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra burada yaşayan Rumların Rum Pontus devleti kurma amaçlarını gerçekleştirmek için bir üst olarak da kullanılmıştır. Bunun neticesinde yeni Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra 1923 senesinde Yunanistan ile yapılan mübadele (nüfus değişimi) anlaşması çerçevesinde bölgede yaşayan Rumlar Yunanistan’a gitmişlerdir. Yunanistan Başbakanı Eleftherios Venezelos ve Türkiye Başbakanı İsmet İnönü arasında varılan mutabakatla Sümela Manastırı’nda bulunan Panagia Soumela İkonası ve kutsal kabül edilen diğer emanetler Yunanistan’daki Benaki Müzesine taşınmıştır. Yunanistan tarafından 1952 yılında Vermion Dağı eteklerinde Sümela Manastırından götürülen eşyaların konulması amacı ile Sümela ismini verdikleri bir manastır yapılarak kutsal emanetler buraya nakledilmiştir.